Je kat gaat steeds naar de kattenbak, perst, miauwt misschien van pijn, maar er komt geen urine. Een kat die niet kan plassen heeft mogelijk een levensgevaarlijke verstopping van de plasbuis. Wacht niet tot morgen: bel direct je dierenarts of de dienstdoende spoedkliniek. Vooral katers lopen risico, maar ook poezen met plasproblemen moeten snel worden onderzocht.
Kat kan niet plassen: wanneer is het spoed?
Direct spoed: je kat probeert te plassen en er komt niets of hooguit een paar druppels, vooral wanneer hij blijft persen, onrustig is of pijn heeft. Een volledige urinewegverstopping kan binnen korte tijd leiden tot ernstige verstoringen van de zouthuishouding, nierschade en levensgevaarlijke hartritmestoornissen. Je kunt thuis niet betrouwbaar bepalen of de blaas verstopt is. Bel onmiddellijk, ook 's nachts of in het weekend.
Ook als je kat lusteloos wordt, braakt, zich verstopt, niet wil eten of een gespannen, pijnlijke buik lijkt te hebben, is dat een extra alarmsignaal. Wacht niet tot al deze klachten optreden: een verstopte kat kan aanvankelijk nog vrij alert lijken.
Hoe herken je dat je kat niet kan plassen?
Let op deze signalen:
- Je kat bezoekt de kattenbak steeds opnieuw zonder een normale plas achter te laten.
- Hij zit lang gehurkt, perst of miauwt bij het plassen.
- Er verschijnen alleen druppeltjes urine, soms met bloed.
- Hij likt opvallend vaak aan zijn geslachtsdelen.
- Hij plast plots buiten de bak, bijvoorbeeld op de vloer.
- Hij wordt onrustig, trekt zich terug, braakt of eet niet meer.
Persen lijkt soms op moeite met ontlasting. Toch is het gevaarlijk om zelf te concluderen dat je kat verstopt zit door ontlasting. Weet je niet zeker of hij plast? Neem meteen contact op met de dierenarts. Lees ook over zindelijkheid bij katten en waarom veranderingen in toiletgedrag aandacht verdienen.
Wat veroorzaakt een verstopte plasbuis?
Bij een obstructie wordt de afvoer van urine geheel of gedeeltelijk geblokkeerd. Dat kan onder meer komen door een prop van slijm en kristallen, gruis of een steen. Soms spelen ontsteking en zwelling van de urinewegen een rol. Katers hebben een relatief smalle plasbuis en raken daardoor vaker volledig verstopt.
Niet iedere kat die moeilijk plast heeft daadwerkelijk een obstructie. Blaasontsteking, stressgerelateerde blaasproblemen en andere aandoeningen kunnen vergelijkbare klachten geven. De verzamelnaam voor aandoeningen van de lagere urinewegen is FLUTD. Alleen een dierenarts kan vaststellen wat er precies aan de hand is.
Wat moet je doen als je kat niet plast?
- Bel direct de dierenarts of spoeddienst. Vertel dat je kat perst en geen normale urine produceert. Zeg wanneer je voor het laatst een normale plas hebt gezien.
- Volg het advies voor vervoer. Zet je kat rustig in een reismand en vertrek wanneer de praktijk je vraagt te komen.
- Druk nooit op de buik of blaas. Probeer niet zelf de urine eruit te persen en geef geen laxeermiddel, pijnstiller voor mensen of andere medicatie zonder dierenartsadvies.
- Stel hulp niet uit om eerst thuis iets te proberen. Extra water, natvoer of een andere kattenbak heft een afsluiting niet op.
Wat doet de dierenarts bij een kat die niet kan plassen?
De dierenarts beoordeelt de algemene toestand, voelt voorzichtig aan de blaas en onderzoekt of sprake is van een blokkade. Vaak zijn bloedonderzoek en soms urineonderzoek of beeldvorming nodig. Bij een verstopte plasbuis krijgt de kat doorgaans pijnstilling, vochtbehandeling en onder verdoving of sedatie een urinekatheter om de afvoer te herstellen. De precieze behandeling hangt af van de ernst en de oorzaak.
Na behandeling kan opname nodig zijn om urineproductie, nierwaarden en elektrolyten te controleren. Vraag ook wat je thuis moet observeren en wanneer je opnieuw contact moet opnemen. Veranderingen in drinken en plassen kunnen bij andere ziekten voorkomen, bijvoorbeeld bij nierproblemen bij katten, maar een plots onvermogen om te plassen blijft een afzonderlijk spoedsignaal.
Kan een kat nog een beetje plassen en toch verstopt zijn?
Ja. Een gedeeltelijke afsluiting kan nog enkele druppels doorlaten. Ook bloed in de urine of kleine plasjes kunnen wijzen op een ernstig probleem. Het feit dat je iets nats ziet, sluit een gevaarlijke verstopping dus niet uit. Laat een kat die blijft persen direct beoordelen.
Hoe verklein je de kans op nieuwe plasproblemen?
Na de acute behandeling kan de dierenarts adviseren over vochtopname, geschikt voer, gewichtsbeheersing, stress en controles. Soms is speciaal dieetvoer nodig, maar dat is afhankelijk van de vastgestelde oorzaak. Begin niet op eigen houtje met een ‘blaasdieet': verschillende soorten stenen vragen verschillende aanpakken.
Zorg voor voldoende schone, rustig geplaatste bakken. Bekijk ook onze uitleg over kattenbakken en kattenbakvulling en stress bij katten. Observeer na een eerdere verstopping dagelijks of je kat normale plasjes maakt; een nieuwe afsluiting kan opnieuw spoed zijn.
Veelgestelde vragen
Hoelang kan een kat zonder te plassen?
Bij vermoedelijke blokkade moet je niet afwachten hoeveel uur je kat het volhoudt. De situatie kan snel levensbedreigend worden. Bel direct wanneer je kat probeert te plassen maar er niets komt.
Is niet kunnen plassen bij een poes ook gevaarlijk?
Ja. Een volledige afsluiting komt vaker voor bij katers, maar een poes met moeite of pijn bij het plassen heeft eveneens snel medische beoordeling nodig.
Kan stress ervoor zorgen dat mijn kat niet plast?
Stress kan bijdragen aan blaasproblemen, maar mag nooit als geruststellende verklaring worden gebruikt als je kat perst zonder urine te produceren. Eerst moet een blokkade worden uitgesloten.
Conclusie
Een kat die niet kan plassen is geen probleem om thuis even aan te kijken. Zie je herhaald persen zonder normale plas, bel dan onmiddellijk de dierenarts of spoedkliniek. Door snel te handelen geef je je kat de beste kans op herstel.
Handige katten links:
