Je kat sprong vroeger moeiteloos op de vensterbank, maar blijft nu liever beneden. Of hij slaapt meer, verzorgt zijn vacht minder goed en lijkt ineens chagrijnig. Dat kan ouderdom lijken, maar artrose bij katten veroorzaakt vaak pijn die je niet direct herkent. Gelukkig kun je veel doen om je kat comfortabeler te laten bewegen.
Wat is artrose bij katten?
Artrose is een chronische aandoening van gewrichten, waarbij onder meer kraakbeen en andere gewrichtsstructuren veranderen. Het gewricht kan minder soepel worden en pijn doen. Vooral bij oudere katten komt artrose geregeld voor, maar ook jongere katten kunnen het krijgen, bijvoorbeeld na een blessure of door een afwijkende gewrichtsontwikkeling.
Het lastige is dat katten pijn vaak verbergen. Anders dan bij honden is duidelijk mank lopen lang niet altijd het eerste signaal. Let daarom vooral op kleine veranderingen in de dagelijkse beweging. In ons artikel over de anatomie van een kat lees je meer over het bewegingsapparaat.
Artrose bij katten herkennen: 9 signalen
Je hoeft geen duidelijke kreupelheid te zien om gewrichtspijn te vermoeden. Let op deze veranderingen, vooral als ze langzaam ontstaan:
- Je kat springt minder vaak of alleen nog via een tussenstap.
- Hij aarzelt voordat hij op de bank of vensterbank springt.
- Hij loopt stijver na het slapen of rusten.
- Hij gebruikt de trap minder graag.
- Hij speelt en rent minder dan vroeger.
- Hij verzorgt moeilijk bereikbare delen van zijn vacht minder goed.
- Hij reageert prikkelbaar wanneer je hem optilt of aanraakt.
- Hij heeft moeite om in een hoge kattenbak te stappen.
- Hij zoekt vaker lage, warme en gemakkelijk bereikbare ligplaatsen.
Een of meer van deze signalen bewijzen geen artrose. Andere aandoeningen kunnen vergelijkbare klachten geven. Noteer wat je ziet en maak eventueel korte filmpjes van het lopen, springen en opstaan. Zo kan de dierenarts veranderingen beoordelen die in de spreekkamer niet zichtbaar zijn.
Wanneer moet je naar de dierenarts?
Maak een afspraak als je kat minder springt, stijver beweegt of zich anders gedraagt dan normaal. Wacht niet maandenlang omdat je denkt dat het ‘gewoon ouderdom' is. Vroege herkenning kan pijn en bewegingsbeperkingen helpen verminderen.
Bel dezelfde dag als je kat duidelijk pijn heeft, nauwelijks wil bewegen, plotseling mank loopt of niet meer eet. Zoek direct spoedhulp als hij na een val of ongeluk niet kan staan, een poot helemaal niet gebruikt, hevig pijn heeft of plotseling zijn achterpoten niet kan bewegen. Dat laatste kan ook wijzen op een acute doorbloedingsstoornis en is geen typische artroseklacht.
Verandert ook het plassen? Lees dan waarom een kat die niet kan plassen onmiddellijk hulp nodig heeft. Problemen met de kattenbak kunnen door pijn ontstaan, maar mogen nooit automatisch aan artrose worden toegeschreven.
Hoe stelt de dierenarts artrose vast?
De dierenarts vraagt naar het gedrag thuis en onderzoekt hoe je kat beweegt, hoe de spieren aanvoelen en of gewrichten pijnlijk of minder beweeglijk zijn. Soms zijn röntgenfoto's nuttig om gewrichtsveranderingen te bekijken of andere oorzaken uit te sluiten.
Belangrijk: de ernst van afwijkingen op een röntgenfoto komt niet altijd overeen met de hoeveelheid pijn. Je observaties thuis tellen daarom mee bij de diagnose en bij het beoordelen of een behandeling helpt. Algemene informatie over ziektes en afwijkingen bij katten geeft extra achtergrond.
Artrose bij katten behandelen
Pijnbestrijding op maat
Artrose is doorgaans niet te genezen, maar pijn en beperkingen zijn vaak wel te behandelen. De dierenarts kan passende pijnmedicatie of andere behandelingen adviseren en houdt rekening met leeftijd, nierfunctie, andere aandoeningen en mogelijke bijwerkingen. Soms zijn controles van bloed of urine nodig.
Geef nooit zelf menselijke pijnstillers zoals paracetamol, ibuprofen of naproxen. Die kunnen voor katten levensgevaarlijk zijn. Gebruik ook diergeneesmiddelen uitsluitend volgens voorschrift van je dierenarts; de geschiktheid verschilt per kat en per land.
Gewicht en rustige beweging
Een gezond lichaamsgewicht vermindert onnodige belasting van pijnlijke gewrichten. Laat een kat met overgewicht geleidelijk afvallen met een plan van de dierenarts: te snel afvallen of niet eten is gevaarlijk voor katten. Meer over voedingspatronen vind je bij eetgedrag en gewicht van katten.
Stimuleer korte, rustige speelmomenten die je kat zelf kan afbreken. Forceer geen sprongen of rekoefeningen. Een dierenarts kan eventueel begeleiding door een dierfysiotherapeut aanraden.
Je huis aanpassen voor een kat met artrose
Een paar eenvoudige aanpassingen maken vaak direct verschil. Zorg voor opstapjes naar favoriete plekken, antislip op gladde vloeren en een zachte, warme slaapplaats op een gemakkelijk bereikbare plek.
Kies een kattenbak met een lage instap en zet eten, drinken en de bak op plekken waar je kat zonder trappen kan komen. Heb je meerdere verdiepingen? Zet de belangrijkste voorzieningen op iedere verdieping. Bij de dagelijkse verzorging van katten vind je meer praktische aandachtspunten.
Veelgestelde vragen over artrose bij katten
Hoe oud is een kat meestal als hij artrose krijgt?
De kans neemt toe met de leeftijd, maar er is geen vaste minimumleeftijd. Ook een jongere kat kan gewrichtsproblemen ontwikkelen. Kijk daarom naar gedrag en beweging, niet alleen naar leeftijd.
Kan een kat met artrose nog gelukkig leven?
Ja, veel katten kunnen met passende pijnbestrijding en aanpassingen thuis een goede levenskwaliteit behouden. Bespreek regelmatig met je dierenarts of je kat nog voldoende comfortabel beweegt, eet, slaapt en contact zoekt.
Helpen supplementen tegen artrose?
Voor veel gewrichtssupplementen bij katten is het wetenschappelijke bewijs beperkt. Zie ze niet als vervanging van bewezen pijnbestrijding en bespreek gebruik eerst met je dierenarts.
Conclusie
Artrose bij katten herken je vaak eerder aan minder springen, stijver bewegen en veranderd gedrag dan aan duidelijk mank lopen. Zie je zulke veranderingen? Film je kat thuis, noteer de klachten en plan een dierenartsbezoek. Met gerichte pijnbehandeling en kleine aanpassingen in huis kun je zijn dagelijks comfort vaak merkbaar verbeteren.
Handige katten links:
Medische achtergrond: AniCura Nederland, Cats Protection en FDA (veiligheid pijnstillers).