Kat & Wijzer» Gedrag» Onzindelijkheid bij de kat

Onzindelijkheid bij de kat

kat staandWij krijgen veel vragen hoe je een kat/hond zindelijk, of weer zindelijk maakt. In deze moderne tijden wordt veelal meteen een gedragsprobleem verondersteld (stress, jaloers, ongelukkig etc.). Maar héél vaak heeft onzindelijkheid bij dieren, die eerst wel zindelijk waren, maar nu niet meer, toch een lichamelijke oorzaak. Ze zijn ziek en na behandeling zal het ongewenst plassen of druppelen weer verdwijnen. Voorbeelden hiervan zijn blaasontsteking, verstopping van de plasbuis, nierproblemen, suikerziekte en nog veel meer.
Wij onderzoeken daarom altijd eerst de urine, voordat wij over gedrag gaan praten. Ons eerste advies luidt dan ook: laat de urine van Uw dier door Uw dierenarts onderzoeken.

Deze pagina gaat verder over wat U kunt/moet doen wanneer door Uw dierenarts is vastgesteld, dat er geen lichamelijke oorzaken zijn.

ONZINDELIJKHEID BIJ DE JONGE KAT

Een jong katje zindelijk maken is eigenlijk heel makkelijk. Geef het kitten een kattenbak waar het makkelijk op kan komen (dus met een lage rand). Zet hem er een paar keer op en meestal zal het katje de bak gelijk gebruiken. Zet de kattenbak niet vlak naast de plek waar het katje eet.
Als Uw huis groot is zet de kat dan eerst in één kamer, waar de kattenbak is. Voor een klein katje is het anders soms moeilijk om de kattenbak weer te vinden als-ie door het hele huis mag hollen.


kat liggendGaat het niet zo makkelijk als hier beschreven dan is er eigenlijk iets mis met het leerproces of is het kitten te jong van zijn moeder gehaald. Het zal dan veel tijd en geduld gaan kosten. Op de tijden dat U niet op Uw katje kunt letten moet U het opsluiten in een echt kleine ruimte, beter nog een kooi, met een kattenbak, zodat het katje wel gedwongen is op de bak te gaan.

Als het kitten los rond loopt hou hem dan goed in de gaten en zet hem regelmatig op de bak, zodat het een gewoonte wordt om de behoefte op de bak te doen. Help ook met het begraven van de ontlasting door met zijn voorpootje door het zand te graven en het drolletje te bedekken.
U moet dit dan geduldig volhouden, tot-ie het eindelijk begrijpt. Maar in principe hoort een jong katje zonder enig probleem vanzelf zindelijk te worden.

PLASPROBLEMEN BIJ DE VOLWASSEN KAT

Plasproblemen bij de gecastreerde kater of poes zijn onder te verdelen in twee problemen:

-De kat die gaat zitten plassen en waarvan U de plas op de grond vindt.
-De kat (dit kan ook een vrouwtje zijn) die ergens tegenaan sproeit waarvandaan het naar beneden druipt.


De kater of poes die ergens gaat zitten plassen en geen afwijkingen bij het urineonderzoek vertoont is óf nooit goed zindelijk geweest óf heeft ergens een probleem mee.

katHier volgen enkele voorbeelden:
- Er heeft een grote verandering plaats gevonden in de gezinssamenstelling, waardoor uw kat zich onzeker voelt. Die verandering kan een baby zijn, maar ook een scheiding of een kind dat uit huis is gegaan, of een nieuwe partner.

- U heeft er pas een kat bijgenomen en de oude kat voelt zich bedreigd.

- U heeft pas uw huis veranderd, de bank staat ergens anders, de vertrouwde stoelen zijn verdwenen, misschien zelfs een geheel nieuw huis door drastische verbouwingen of een verhuizing. Uw kat moet daar aan wennen.

- U maakt veel ruzie en de kat wordt daar nerveus van of u maakt nooit ruzie maar toch voelt de kat de intense spanningen die er in het gezin leven.

- U laat als u weggaat de deur, het raam of het kattenluikje open en zodra u de hielen heeft gelicht komt de kat van de buren langs om uw kat even te intimideren.

- U verschoont de kattenbak niet vaak genoeg, zelfs na 1 plasje wil meneer of mevrouw niet meer van de bak gebruik maken.

- Uw kat heeft wat we noemen een “negatieve-bak-ervaring”. Tijdens een bezoek aan de bak is er een keer iets engs gebeurd, bijvoorbeeld iets omgevallen of een harde knal buiten waardoor uw kat vreselijk is geschrokken.

- U heeft meerdere katten en slechts één kattenbak en ze willen niet met z’n allen van één bak gebruik maken of één kat wil telkens door z’n geplas in huis laten weten dat hij/zij dé baas in huis is.

- U heeft meerdere katten en u heeft een ronde kattenbak en uw kat wil in een hoekje plassen. Ga er maar eens aan staan in die ronde bak.

- U heeft een open kattenbak en uw kat wil juist zo graag privé plassen of andersom.

- U maakt altijd alles lekker fris en schoon met bleekwater of ammoniak. Laten nu alle katten dat nu juist heerlijke luchtjes vinden om overheen te plassen.

- U heeft altijd een huis vol visite. De kat krijgt te weinig aandacht en gaat dus op zijn of haar manier de aandacht trekken.

- U heeft een heerlijk zacht donzen dekbed waar uw kat wel eens op mag liggen. Daar wil zelfs de zindelijkste kat nog wel even op gaan plassen.
Hetzelfde geldt voor die enige kussentjes, van uw bankstel…

- U laat vaak uw schoenen en die van de kinderen in de gang slingeren. Daar zitten toch lekkere luchtjes aan. Daar moet wel even overheen gesproeid worden.

Deze lijst van redenen is bij lange na niet volledig!

katWat te doen:
Maak de plekken waar de kat geplast heeft nóóit schoon met iets waar ammonia inzit (dit ruikt vlgs de kat naar urine) en leg een stuk aluminiumfolie neer op de plekken waar de kat plast. Plast de kat op het (een) bed, dan is de oplossing simpel: slaapkamerdeur dicht houden. Heeft Uw kat dit probleem, leg dan ook geen kleren of tassen op de vloer.

Plast Uw kat maar op één vervelende plek zet daar dan tijdelijk een extra kattenbak neer. Is de plaats echt onhandig (bijv. achter een deur), leg dan op die plek een stuk aluminiumfolie en plaats de extra kattenbak daar zo dicht mogelijk bij. Als Uw kat dan daarin plast schuif de bak dan elke dag een klein stukje meer naar een plek waar-ie niet in de weg staat.

Als Uw kat al langere tijd op meerdere plekken plast en helaas dus echt een groot gedragsprobleem heeft, dan moet U de kat helemaal opnieuw gaan trainen. U moet de kat opsluiten in een kleine ruimte, bv de douchecel (geen matjes op de grond) of kooi met kattenbak en eten en drinken Laat hem hier 1 week zitten.
Daarna mag de kat alleen los als U heel goed op hem kunt letten. Ga klaar zitten met een plantenspuit. Zodra de kat ergens wil gaan plassen spuit U 'm met de plantenspuit zodat-ie schrikt waarna U hem terugzet in de doucheruimte of kooi. De kat krijgt zo weer een kattenbaktraining. Vaak kan de kat dan na kortere of langere tijd weer helemaal los in huis rond lopen.

Is dat niet gemeen, zo'n plantespuit? Nee, want het is maar water. Feitelijk beledigt U hem slechts. Is dat opsluiten niet gemeen? Een beetje wel natuurlijk, maar U doet dat niet zomaar. Het enige andere alternatief is dan het asiel, vanwaaruit de kat misschien een buiten-adres kan vinden.


Middeltjes
Buiten het aanbrengen van eventuele veranderingen kunt u een aantal middeltjes proberen. Soms hebben die een daverend succes en andere keren reageert de kat niet. Aan u om dit uit te proberen.

- U maakt de sproeiplekken als volgt schoon: eerst met een warme 10% oplossing van biologisch (enzymatisch) wasmiddel (Biotex) voor verwijdering van eiwit-achtige componenten. Daarna spoelen met koud water en afdrogen. Vervolgens besproeien met een alcoholoplossing (spiritus) via een plantenspuit. Eventueel inwrijven met een doek voor verwijdering van vet-achtige (geur-) componenten. Azijn kan soms ook helpen. Goed drogen voordat de kat erbij mag.

- U verandert de plek waar de kattenbak staat (liefst een rustige plek). De etensbak mag nooit naast de kattenbak staan, aangezien katten in de natuur nooit eten op plaatsen waar geplast of gepoept wordt. Andersom kunt u proberen om een etensbak op de sproeiplek te zetten. Vervolgens schuift u de etensbak door de hele kamer, zo wordt de hele kamer als eetplek gezien.

- U verandert de kattenbakvulling. U probeert het met krantensnippers, aarde, tulfmolm, grote en kleine stenen en verschoont de bak na elk bezoek van de kat.

- U verandert het aantal kattenbakken. Het ideale aantal bakken is het aantal katten +1. Soms helpt het om 2 bakken naast elkaar te zetten, aangezien sommige katten niet in een ander bak willen plassen als poepen (hoezo kieskeurig?).

- U doet valeriaandruppels in de kattenbak. De meeste katten zijn er gek van.

- U stopt het gebruik van wasverzachter. Aangezien katten dat een lekker luchtje vinden om op te plassen, houdt de kat ermee op als u stopt met wasverzachter.

- U kunt een speciale spray gebruiken om de sproeiplekken te behandelen. Deze spray bevat 5 componenten die ook voorkomen in de mondhoekklieren van de kat. Katten sproeien niet op plaatsen waar deze geruststellende gezichtsferomonen zijn afgegeven. Deze Feliway spray kunt u kopen op de praktijk. De Feliway bestaat ook in de vorm van een verdamper. Voor meer informatie klikt u op:
 
- U heeft een kat die vnl. binnenshuis vertoeft. Deze stuurt u wanneer het maar even kan lekker naar buiten. Andersom wil ook wel effect hebben. Uw kat loopt dag en nacht buiten. Zorg ervoor dat deze kat eens een tijd lang binnen blijft.

- U doet de kat een week lang uit logeren. Maak ondertussen uw huis van onder tot boven schoon (niet met bleekwater) en hoopt dat de kat zijn gewoonte doorbroken is door de week op een ander adres. Deze methode lukt soms bij katten die ooit om een speciale reden zijn gaan sproeien en daarna uit gewoonte door zijn gegaan.



katSproeiende katten
Het andere veelgehoorde probleem is het in huis sproeien. Een ongecastreerde kater hoort dat te doen en moet natuurlijk zo snel mogelijk gecastreerd worden. Het sproeiprobleem komt vaker voor in huishoudens met meerdere katten, waarbij territoriumgedrag een rol speelt.

Katten die in huis sproeien willen zich laten gelden of zijn ergens over gefrustreerd. Eenmaal aangeleerd is het niet zo makkelijk af te leren. U kunt ook bij dit probleem proberen het ongewenste gedrag af te leren door met de plantenspuit op hem te spuiten zodra-ie gaat sproeien.
Opsluiten is hierbij echter zinloos. Hoe eerder U begint met het corrigeren, hoe meer kans U maakt om het hem af te leren. In een aantal gevallen helpt een hormooninjectie, en soms werken homeopatische middelen heel goed.
Ook het inspuiten van de favoriete sproeiplekken met Feliway (een kattenferomonenspray) wil nog wel eens helpen. Overleg dit probleem dus ook altijd met Uw dierenarts.
 
Net als bij honden is ook bij katten een voorkomend probleem het opeens weer in huis gaan plassen na een grote emotionele verandering (verhuizing, eigenaar overlijdt, mede-huisdier overlijdt, ander bankstel, baby in huis, echtscheiding). Belangrijk is dan om het vertrouwen van het dier te herstellen. Bij katten betekent dit verwennen met lekker eten en veel aandacht en het creeren van lekkere slaapplaatsjes (dat kan ook bijv. een trui van Uzelf zijn).

Feliway verdamper verspreidt een kattenferomoon, waardoor de kat zich op z'n gemak voelt. Door het verminderen van de stress heeft-ie dan geen behoefte meer in huis te plassen.

Werkt deze geduldige, liefdevolle aanpak niet, dan moet-ie toch weer zindelijk gemaakt worden zoals hierboven beschreven, dus met opsluiten en plantespuit.


 
Dit is een bijdrage van:
Mw. E.F. Christenhuis , dierenarts te Amsterdam - © 2003